Douwe Dijkstra is theatermaker, performer en muzikant. Hij debuteerde in 2024 met zijn solovoorstelling Let’s get mental, waarin hij het onderwerp mentale gezondheid tegen het licht houdt – zowel vanuit zijn studie psychologie als vanuit zijn ervaring op de bang bij zijn eigen therapeut.
Let’s get Mental brengt Douwe vanaf dit seizoen ook naar het theater en naar het VO, MBO en HBO voor jongeren.
Douwe, wat wilde jij vroeger worden?
Ik wilde naar de Popacademie, deed op mijn negentiende auditie, maar ik werd afgewezen.
Had je een plan B?
Een vriendin van mij studeerde psychologie in Groningen. Ik liep een dag mee, vond dat ook best leuk en besloot om psychologie te gaan studeren. Ik was 23 toen ik klaar was met psychologie, niet sterk genoeg om psycholoog te worden. Ik liep stage, dat vond ik de hel, en was onderwijl nog altijd bezig met muziek maken.
Wat voor muziek?
Death metal.
En de droom voor de Popacademie gaf je niet op?
Nee, na het afronden van Psychologie ben ik alsnog toegelaten tot de Popacademie in Leeuwarden.
Waar is theater jouw leven binnengekomen?
Op de Popacademie raakte ik aan de praat met een theaterdocent. In mijn laatste jaar heb ik een voorstelling gemaakt over de uitstorting van de Heilige Geest, een soort kerkdienst waarin het verhaal van de broer van God werd verteld. Die broer mocht vroeger niets en dacht ‘Nu is het mijn tijd.’ Dat spelen met fictie trok me aan en vond ik ontzettend leuk, dat mensen zich afvragen ‘Is dit nou echt of niet?’
Je vertrekpunt voor voorstellingen is nog altijd de popcultuur. Wat trekt je daar zo in aan?
Ik vind het een hele eerlijke wereld, te zien aan de verstandhouding tussen de artiest en het publiek. Het publiek kan gewoon door de band heen schreeuwen. Er kan bier worden gegooid. Mensen kunnen naar de wc lopen. Die rauwheid vind ik fijn.
Dat gaat er anders aan toe in het theater.
Ja, theater is een heel andere wereld en juist daarom vind ik het interessant. Ik probeer die popcultuur mee te nemen in mijn voorstellingen.
Dat lijken op het eerste gezicht zeer uiteenlopende ingrediënten: theater, death metal en psychologie. Toch zijn dat de basis ingrediënten voor jouw voorstelling Let’s get mental. Waar ligt de oorsprong van deze voorstelling?
Ik heb zelf jarenlang met depressie en burn-out geworsteld. Daar probeerde ik destijds al een voorstelling over te maken. Het podium werd de therapiekamer. Maar op het podium moet je mensen iets brengen, terwijl je in de therapiekamer juist iets komt halen. Tijdens het maakproces merkte ik dat heel sterk. Samen met de regisseur waren we maar met z'n tweeën, maar de therapie-stand zoog de energie uit de ruimte. Dat was voor mij heel leerzaam.Misschien is dat uiteindelijk ook de kern van deze voorstelling geworden: iets zwaars nemen, ernaar kijken, ermee spelen en proberen er iets lichts van te maken.
Hoe maak je dan toch zelf die schakel: van de zwaarte naar humor?
Humor was er tijdens het maakproces altijd al, dat is ook een manier om met zware dingen om te gaan. Ik kon het alleen aanvankelijk nog niet naar het podium brengen, de uitkomst hield me nog te veel bezig.
Wat bedoel je daarmee?
Het was belangrijk om me door de zwaarte heen te werken voordat ik op het podium ging staan. Anders voel je dat in de zaal. Je voelt of iemand iets komt halen of iets komt brengen. Dat iemand niet kan slapen als het publiek niet leuk reageert. Ik vind het zelf ook niet prettig om op vrijdagavond naar een artiest te gaan en daar vervolgens te móéten staan klappen omdat hij dat nodig heeft. Ik ben namelijk vrij. Of ik wel of niet klap, dat zou diegene op het podium eigenlijk geen reet moeten uitmaken.
Wat krijgt het publiek te zien in Let’s get mental?
De voorstelling bestaat uit een aantal zelfhulpmodules. Zo is er een meditatie, daarin komt mijn liefde voor death metal terug. Ook doe ik een EMDR-sessie met het publiek, maar dan in carnavaleske vorm. Mensen moeten een niet al te zwaar trauma voor de geest halen. Dan sta ik voor ze met twee vingers te bewegen en moeten ze hun hoofd stilhouden en hun ogen heen en weer bewegen. En ondertussen zingen we het carnavalsnummer: Van links naar rechts, EMDR.
Dat klinkt alsof mensen zowel iets kunnen herkennen als erom kunnen lachen.
Ja, het gros komt er met een lach uit. Ik probeer steeds die balans tussen zwaar en licht te vinden. Ik hou van wat licht in het zware.
Had je zeven jaar geleden zelf om deze voorstelling kunnen lachen?
Ik denk het wel. Maar het is natuurlijk ook mijn humor.
Waar zit voor jou de humor in dit onderwerp?
In onze westerse maatschappij willen we dat traumaverwerking heel snel gaat. Daar zit voor mij iets grappigs in, al is het ontzettend frustrerend als je er middenin zit. Dan wil je gewoon op een knop kunnen drukken zodat je eruit bent. Ik vind het mooi om daar nu vanuit de kunst op te kunnen reflecteren.
Nu sta je op uiteenlopende podia met Let’s get mental.
Ja, in reguliere theaters maar ook op Oerol en de Zwarte Cross. En het publiek varieert ook van medewerkers in de gezondheidszorg tot MBO-studenten. Ik stond laatst op een congres voor tweehonderd advocaten die psychische patiënten bijstaan in hun vrije tijd. Op dat congres gaf Jim van Os, een van de Zomergasten van 2026, een lezing. En direct daarna speelde ik mijn voorstelling. Dan denk ik: ‘Wow, wat bijzonder dat ik via de voorstelling hier een kijkje mag nemen.’ En zo leer ik ook steeds weer bij over de wereld waarover ik maak.
Je hebt inmiddels ook een kortere versie van de voorstelling gemaakt.
Ja, De psychische pitstop. Even snel opladen voor het festivalpubliek, zodat ze het weer aankunnen. En er is ook een versie geschikt voor jongeren. Die heb ik bijvoorbeeld gespeeld voor een mbo-klas in een theater. Dat was net als de Zwarte Cross: echt ontzettend leuk. De voorstelling wordt daarom ook voor scholen aangeboden.
Zou je nu een goede psycholoog zijn?
Misschien, omdat ik inmiddels zoveel therapie heb gehad en aan mezelf heb gewerkt. Ik ben ongeveer vier jaar geleden uit dat dal gekrabbeld. Ik heb toen nog overwogen om de psychologiekant op te gaan, voor wat meer financiële zekerheid.
Maar eigenlijk ben ik nu in het werk met hetzelfde bezig; het ongrijpbare grijpbaar proberen te maken. En nu kan ik er ook nog mee spelen. Dat is toch heerlijk!