nieuws

Het Muziektheater Collectief

Nynka Delcour en Rob Stoop maken al dertien jaar muziektheater over psychische kwetsbaarheid en trauma.Ze ontmoetten elkaar in het jeugtheatercircuit, hoe precies weten ze niet meer, maar één ding was meteen duidelijk: ‘We merkten direct: we werken ontzettend fijn samen.’ In hun nieuwste voorstelling Welkom? Over traumamonsters en familiesporen verkennen ze intergenerationeel trauma: niet als zwaar onderwerp om over te praten, maar als iets wat je ook uit je lijf kunt bevrijden — via zingen, bewegen en zelfs een traumaquiz. Marleen Stein sprak hen over persoonlijke aanleiding, stembevrijding en de kracht van samen klagen.

Jullie begonnen in het jeugdtheater. Waarom de overstap naar voorstellingen voor volwassen?

Nynka Dat begon bij de voorstelling Vlieg, die maakte ik nog zonder Rob. Die voorstelling kwam voort uit mijn ervaring met mijn broer, die schizofrenie heeft. Ik heb van dichtbij gezien wat het betekent om psychisch kwetsbaar te zijn en daar niet altijd de juiste hulp bij te krijgen. Die voorstelling was veel persoonlijker dan ik zelf doorhad.

Dat was een schoolvoorstelling?

Nynka Ja, maar hij werd ook opgepikt in het GGZ-circuit. Vereniging Ypsilon, voor familie van mensen met een psychische kwetsbaarheid, schreef in een recensie: ‘Ervaringsdeskundige Nynka Delcour…’  Bij dat woord moest ik ontzettend huilen. Vanaf toen mocht het er zijn. Het had een naam: naaste van iemand met een psychische kwetsbaarheid.

Wat deed dat met je?

Nynka Ik voelde dat dit iets is waar ik mensen mee kan helpen. Als iemand in je omgeving ziek wordt, voel je vaak machteloosheid. Je kunt zo weinig, behalve er zijn. En psychische kwetsbaarheid raakt nooit maar één persoon, het doet ook iets met het systeem eromheen. 

Hoe ontstond jullie eerste gezamenlijke voorstelling rond dit thema?

Rob We maakten een lied voor Fonds Psychische Gezondheid.

Nynka Zij hadden een campagne die ging over naaste zijn. ‘Zorg voor een ander, zorg voor jezelf’ was hun motto. Dat werd het lied Hou me los.

Rob En daaruit ontstond de voorstelling Hou me los, over iemand in je omgeving met een psychische kwetsbaarheid. Die spelen we al dertien jaar.

Daarna maakten jullie Vind je het gek!, over de mens achter de aandoening, gebaseerd op echte verhalen van zes verhaalbrengers met psychische kwetsbaarheid. En toen kwam Welkom? Over traumamonsters en familiesporen. Waar gaat die over?

Nynka Welkom? Over traumamonsters en familiesporen gaat over intergenerationeel trauma. Niet over de schuldvraag, maar over de traumamonsters aankijken, zodat we misschien wat minder doorgeven aan de volgende generatie. 

Wat was de persoonlijke aanleiding?

Nynka Het verhaal van mijn vader. Hij is een paar jaar geleden overleden. Hij heeft, denk ik, veel onbedoeld doorgegeven. Een stukje Tweede Wereldoorlog, maar vooral het verhaal van mijn vader met autisme. Hij kreeg zijn diagnose toen hij tachtig was. Toen vielen er veel kwartjes. En er werd ook iets geheeld.

1. ‘Wist je trouwens dat elke baby trauma ervaart?  

2. Niet te vermijden.

3. Bedoeld of onbedoeld, groot of minder groot.

4. Kou, honger, buikpijn, verlaten voelen.

5. En het enige dat je kan doen als baby om aandacht te trekken van de mensen die voor jou zorgen is huilen, krijsen, soms urenlang.

6. Tot je te murw bent om te huilen en er iets in je het opgeeft, of je misschien wel besluit, laat maar, ik doe het wel alleen als het zo moet.

7. Op jou kan ik toch niet rekenen.
   
   Want onze ouders, ach het zijn ook maar kinderen, die weer kinderen waren van kinderen.

8. Ze deden hun stinkende best, maar wisten zij veel?

9. Ze gunden ons een betere toekomst dan die van hen. Welvarender, veiliger?

10. Maar ten koste van wat?’

11.  —-

Jullie willen de mensen niet alleen laten nadenken over trauma, maar ook in beweging brengen.

Nynka Je kunt over trauma praten, dat is goed. Maar je kunt het trauma nog veel meer aankijken als je weer kan huilen, boos kan worden of heel hard klaagliederen kan zingen. Letterlijk iets uit je je lijf bevrijden. Dan komt er weer ruimte voor vreugde. Soms voelt het alsof ik voor generaties sta te zingen. Dat klinkt misschien vaag, maar het is eigenlijk heel concreet. 

Deze ervaring willen jullie ook aan het publiek meegeven.

Nynka Ja, er is een interactief moment in de voorstelling waarop we mensen laten meezingen.

Rob De nummers lenen zich daar goed voor, ze gaan over: ik ben uniek, maar we zijn samen.

Nynka En in het nagesprek hoor je herkenning, dan zit je ineens tussen andere ervaringsdeskundigen. Dat is heel helend.

Toch zit er ook humor in jullie voorstellingen.

Nynka Ja, we zoeken altijd in onze voorstellingen naar genoeg lichtheid, zodat het ook grappig kan zijn en er zelfrelativering in zit.

Rob De quiz is daar een goed voorbeeld van.

Nynka Ja, dat is een heuse traumaquiz die we spelen met het publiek. Dat opent ook het gesprek, maar niet op een zware manier.

Bij Welkom? Over traumamonsters en familiesporen bieden jullie ook een workshop stembevrijding aan. Wat is dat precies?

Nynka Stembevrijding gaat over het helen van wonden en het bevrijden van wat vastzit in je lijf via zingen. Het gaat niet over mooi zingen. Mensen die zichzelf niet durven laten horen, spanning voelen in hun keel of niet kunnen huilen: daar kan het helpend voor zijn.

Rob Zingen is iets wat iedereen doet. Het staat dicht bij je.

Nynka Alleen al ‘aiaiaiaiai’ zingen is iets totaal anders dan je verhaal blijven vertellen. Dat narratief kan je soms ook vastzetten.

Maar met een zaal van 150 man een workshop stembevrijding doen, lijkt me lastig.

Nynka Nee hoor! Een klaagzang zingen en/of jubelen bijvoorbeeld kan met zo’n groep, dan zul je merken: lekker, dat ruimt op. En anders zijn er ook andere creatieve uitingen. Zolang het maar niet meer alleen over het verhaal gaat en over praten, maar dat het lijf weer gaat stromen en het weer zachter wordt. Expressie en creativiteit kunnen helpen in het proces van weer meer vrij worden.

Voor wie spelen jullie deze voorstelling?

Rob Veel voor maatschappelijke organisaties, GGZ-instellingen, opleidingen, mantelzorgorganisaties en gemeentes. De voorstelling heeft weinig nodig en kan overal gespeeld worden.

Nynka Maar we hopen ook vaker in reguliere theaters te spelen, zodat we een nog breder publiek bereiken. Want er zit nog veel stigma op psychische kwetsbaarheid en met onze voorstelling willen we graag meer begrip en openheid brengen. Want alles wat we nu opruimen, hoeft de volgende generatie niet meer te doen.

Kom naar de première van Welkom? Over traumamonsters en familiesporen

In deze nieuwe muzikale voorstelling zingt en vertelt Nynka Delcour samen met pianist Rob Stoop over de band met haar overleden vader — met wie ze nu beter kan praten dan toen hij nog leefde. Ze geeft het monster dat trauma heet letterlijk een stem: een heldhaftige voorstelling over de helende kracht van zingen, de liefde en onmacht van het ouderschap, en de noodzaak van huppelen.

"Een aanrader voor iedereen die als kind dingen heeft meegemaakt die te zwaar waren om te dragen, en voor alle hulpverleners." — Stichting Hersteltalent

Zaterdag 10 mei 2026, 15.00 uur 📍 Cultureel Centrum Bullekerk, Westzijde 75, Zaandam Tickets € 18 (+ € 2 reserveringskosten) — Reserveren via de Bullekerk

Ben je programmeur en wil je de voorstelling bekijken? We bieden graag vrijkaartjes aan — mail naar info@krachtvanbeleving.nl